مير محمد اشرف حسينى عاملى ( سبط علامه ميرداماد )
10
فضائل السادات يا برترى خاندان رسالت و امامت ( فارسى )
و از جمله آياتى كه دلالت دارد بر مبالغهء در صلهء رحم اين آيه است ( إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى وَ يَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ) « 1 » . يعنى : به تحقيق كه حق تعالى امر مىكند و لازم مىدارد بر شما عدالت را ، و رعايت نمودن با خلقان ، و نيكويى و احسان بجا آوردن با ايشان ، و همچنين دادن تحف و هدايا به جهت رعايت صلهء رحم به خويشان و اقرباء ، يا دادن اين تحف و هدايا به جماعت آل رسول صلى الله عليه و آله وذرّيهء طيبهء بتول از بابت خمس كه واجب گردانيده و غير آن از جهت آن كه از حضرت ابوجعفر عليه السلام مروى است كه مراد از « ايتاء ذي القربى » دادن خمس و غير آن است به اقرباى رسول و ذريّهء بتول « 2 » . « وينهى عن الفحشاء » و نهى و منع مىكند خداى تعالى شما را از بديها و امر چندى كه با شرع شريف مخالفت داشته باشد ، و همچنين نهى مىكند خداى تعالى شما را از منكر ، مثل قتل نفس و غصب اموال ، و باز منع مىفرمايد خداى تعالى شما را از بغى ، يعنى تكبّر و ظلم بر زير دستان ( يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ) و وعظ و پند مىدهد شما را خداى تعالى شايد متذكّر شويد و پند بگيريد . و گفتهاند بعضى از علما كه : بغى كه در آيه واقع شده اگرچه به معنى ظلم و جور است ، و در فحشاء و منكر كه مطلق مخالفت با شريعت رسول صلى الله عليه و آله باشد داخل است ، امّا حق تعالى از غايت اهتمام به امر عدالت و سويت ، ديگر باره آن را ذكر نمودند ، و اين كلام بعينه در منكر نيز جارى است . و در تفسير جوامع الجامع ثقة الاسلام ابو على طبرسى حفّه اللَّه برحمته گفته است كه : احسان كه در آيه واقع شده جامع همهء خوبيها است ، وايتاء ذي القربى
--> ( 1 ) سورهء نحل : 90 . ( 2 ) مجمع البيان 6 : 153 .